wtorek, 5 stycznia 2016

W samym sercu morza - Nathaniel Philbrick


Co czuje człowiek mając przed sobą 4,5 tys. mil żeglugi po bezkresnym oceanie na małej, nieprzystosowanej do takich podróży łodzi, przy ograniczonych zapasach? Jakie granice godności jest w stanie przekroczyć, by ocalić swoje życie? – spodziewałam się znaleźć odpowiedzi na te pytania w „W samym sercu morza”.

Książka Philbricka jest opisem katastrofy statku wielorybniczego Essex, która miała miejsce w 1820 roku, czyli prawie 100 lat przed zatonięciem Titanica. Katastrofa Essexa jest mniej znana m.in. dlatego, że sami mieszkańcy wyspy, skąd wypłynął statek, niechętnie o niej opowiadali. „O tym się w Nantucket nie mówi” – miała stwierdzić po latach córka jednego z ocalałych żeglarzy.

Katastrofa była niechlubnym wydarzeniem głównie z powodu odkrytego kanibalizmu pomiędzy rozbitkami. Zanim jednak posunęli się do ostateczności, przeżyli szalony atak gigantycznego kaszalota. W wyniku agresji tego olbrzymiego ssaka, stracili statek wraz z całym dorobkiem, a dwadzieścia osób załogi znalazło się na zaledwie trzech niewielkich łodziach pośród bezmiaru oceanu.

Mimo niewielkich zapasów żywności i wody pitnej, początkowo mieli jeszcze nadzieję na ratunek. Wydawało im się, że po kilku tysiącach mil żeglugi znajdą bezpiecznie schronienie na brzegach Ameryki Południowej. Rzeczywistość pokazała jednak, że każdy kolejny z 93 dni, jakie przyszło im spędzić na oceanie, odzierał ich z godności, zdrowia i człowieczeństwa.


Nawet nie jestem w stanie sobie wyobrazić, co czuli ci ludzie, mając codziennie śmierć przed oczami. Dlatego oczekiwałam w książce obszernych opisów ich zachowań w ekstremalnych warunkach. Niestety, dało się odczuć, że książkę pisał historyk, a nie reportażysta…

Z jednej strony ma to swoje plusy, ponieważ nie można odmówić Philbrickowi (notabene dyrektorowi Instytutu Studiów Morskich na Nantucket) obszernej wiedzy na temat wielorybnictwa. Właściwie połowa książki to opis życia na wyspie, która w XIX wieku, dzięki rosnącym cenom oleju z wielorybów, miała szansę stać się najbogatszym miejscem w Ameryce. Ciekawe jest to, że niemal przez cały czas wyspa była zamieszkiwana głównie przez kobiety. System pracy mężczyzn opierał się bowiem na tym, że przez 3 lata pracowali na statku, a następnie na 3 miesiące wracali do domu. 

Z drugiej strony zabrakło mi w książce wspomnianej warstwy psychologicznej. Chociażby krótkich opisów, co czuli rozbitkowie lub jakichkolwiek dialogów pomiędzy nimi. Może wtedy zapis katastrofy byłby bardziej przejmujący. W obecnej formie przeczytałam książkę z dużym zaciekawieniem, ale bez większych refleksji. Jednak ile czytelników, tyle opinii. Wierzę, że dla wielu z Was realizm zamiast emocji może być bardziej cenny. I że każdy może odnaleźć w tej książce coś interesującego i wartościowego. 

Tytuł: „W samym sercu morza”
Autor: Nathaniel Philbrick 
Tłumaczenie: Monika I. Betley 
Wydawnictwo: HarperCollins Polska 
Data wydania: 18 listopada 2015
Ilość stron: 288 
Moja ocena: 6,5/10

niedziela, 3 stycznia 2016

15 premier książkowych - styczeń 2016 (część 2)


O nowościach styczniowych pisałam już tutaj, jednak jest ich tak dużo, że postanowiłam poświęcić im kolejny post. Oto ciąg dalszy mojego subiektywnego przeglądu najciekawszych premier miesiąca:

Aleja tajemnic - John Irving 
Opis: Czternastoletni Juan Diego, który urodził się i dorastał w Meksyku, ma młodszą siostrę Lupe, która myśli, że zna przyszłość. Jest telepatką, czyta w myślach i umie bezbłędnie rozszyfrować przeszłość większości ludzi. Z przyszłością różnie bywa, ale wyobraźcie sobie, co czuje dziewczynka, która myśli, że wie, co czeka ją lub osobę, którą najbardziej kocha. Do czego się posunie, aby odwrócić bieg przeznaczenia? 
Wydawnictwo Prószyński i S-ka, premiera: 12 stycznia

Przeszłość czeka - Kjell Eriksson 
Opis: Wyróżnienie przychodzi nieoczekiwanie. Osiemdziesięcioczteroletni profesor Bertram von Ohler wraca ze spaceru i dowiaduje się, że otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny. Wiadomość wywołuje burzę emocji na spokojnej uliczce podmiejskiej dzielnicy Uppsali. Ohler ma wielu wrogów… Ktoś obrzuca jego dom kamieniami. Ktoś podrzuca do skrzynki pocztowej czaszkę. Chuligańskie wybryki? Tak twierdzi policja. Ale incydenty stają się coraz bardziej niebezpieczne... Sprawą zajmuje się komisarz Ann Lindell. Śledztwo prowadzi ją w przeszłość. W jej rodzinne strony, gdzie ożywają wyrzuty sumienia i niespełniona miłość. 
Wydawnictwo Amber, premiera: 12 stycznia

Białe kłamstewka- Lesley Lokko 
Opis: Annick, córka prezydenta Togo i francuskiej aktorki, próbuje uciec przed prawdą o bogactwach swojej rodziny. Rebecca, córka bankiera, jest doskonałą córką, żoną i matką, ale zaczyna się zastanawiać, czy kiedykolwiek będzie żyła tak, jak sama chce. Tash, córka rosyjskiej emigrantki, nigdy nie poznała swojego ojca. Trzy przyjaciółki spotykają się i rozchodzą, kłócą i oszukują, ale wciąż o sobie myślą. Czy uda im się pogodzić przyjaźń i dorosłe życie, gdy los rzuci je w różne strony świata? 
Wydawnictwo Świat Książki, premiera: 13 stycznia

Córka rzeźbiarza - Tove Jansson 
Opis: Tove Jansson nigdy nie napisała klasycznej autobiografii, choć przez całe życie tworzyła autoportrety – w książkach, listach, ilustracjach i obrazach. W Córce rzeźbiarza nie kryła już historii rodzinnych pod płaszczem muminkowej metafory, nie wymyślała imion dla swoich bohaterów. Opowiedziała o zabawach, przygodach, o domu, a przede wszystkim o wspaniałej rodzinie i miłości, bez których z pewnością niełatwo byłoby jej stać się jedną z najwybitniejszych artystek XX wieku. 
Wydawnictwo Marginesy, premiera: 13 stycznia

Historia ucieczki - Elena Ferrante 
Opis: Elena i Lila to młode kobiety, które bardzo szybko musiały dorosnąć. Lila wyszła za mąż w wieku szesnastu lat, ma małego synka, porzuciła męża i dostatnie życie, pracuje w fabryce w bardzo ciężkich warunkach. Elena opuściła Neapol, ukończyła studia w Pizie i wydała dobrze sprzedającą się książkę, która otworzyła jej drzwi do świata ludzi zamożnych i wykształconych. Obie przez lata usiłowały pokonać bariery biedy, ignorancji i zależności, w jakich chciał je zamknąć los. Teraz ich życie biegnie w zawrotnym tempie przez lata siedemdziesiąte, przeplatając ze sobą chwile nadziei i niepewności. 
Wydawnictwo Sonia Draga, premiera: 13 stycznia

Jak najdalej stąd - Andrea Portes 
Opis: Luli ma trzynaście lat, a już zdążyła poznać gorzki smak życia. Jej rodzice to alkoholicy pogrążeni w pijackich awanturach. Samotna, zdana tylko na siebie w małym miasteczku w Nebrasce, postanawia wziąć sprawy w swoje ręce. Zabiera pistolet, ucieka z domu i autostopem wyrusza do Las Vegas, by tam znaleźć bogatego sponsora. Myśli, że skok w dorosłość zmieni jej życie na lepsze. W drodze poznaje ludzi, którzy wprowadzają ją w mroczny krąg złodziei, narkomanów i prostytutek.
Wydawnictwo HarperCollins Polska, premiera: 13 stycznia

Kołysanka - Sarah Dessen 
Opis: Nic nie wychodzi Remy tak dobrze, jak zrywanie. Trudno ją za to winić, najwyraźniej odziedziczyła tę skłonność w genach. Jej matka, pisarka, właśnie wychodzi za mąż po raz piąty. A ojciec, muzyk, zniknął z jej życia, zanim się urodziła. Dexter, nowy chłopak Remy, jest jej kompletnym przeciwieństwem. Oderwany od ziemi, niezorganizowany, niepoprawny optymista. Zanim zacznie jej na nim zależeć, Remy musi zrobić to, co umie najlepiej – odejść. 
Wydawnictwo HarperCollins Polska, premiera: 13 stycznia

Najlepsza książka na świecie - Peter Stjernström
Opis: Zmęczony rozrywkowym życiem podstarzały literat czuje się coraz bardziej wyobcowany. Potrafi jednak genialnie pisać, o ile uda mu się utrzymać w trzeźwości. Jego kolegą jest młody, przystojny poeta, który emanuje takim ciepłem, że mógłby ożywić nawet kamień. Kocha cały świat. Obydwaj wpadają przypadkiem na podobny, rewelacyjny pomysł napisania książki, która będzie najlepsza i znajdzie się na czele list bestsellerów w najróżniejszych kategoriach. Sukces zapewni autorowi fortunę i nieśmiertelność. Jednak tylko temu, który będzie pierwszy. 
Wydawnictwo Świat Książki, premiera: 13 stycznia

Parabellum. Głębia osobliwości - Remigiusz Mróz 
Opis:  Trzeci, ostatni tom świetnie przyjętej serii historycznej. Jest rok 1940, fala nazizmu zalewa Europę. Polacy resztkami sił walczą z okupantem, a ich człowieczeństwo zostaje wystawione na próbę… Braci Zaniewskich czeka daleka i niebezpieczna droga. Po odnalezieniu przyjaciela z armii Bronek postanawia przedostać się na Zachód, gdzie mają formować się polskie oddziały. Nie wszystko jednak idzie zgodnie z planem. Decyzja podjęta pod wpływem chwili zupełnie odmieni jego los. 
Wydawnictwo Czwarta Strona, premiera: 13 stycznia

Lustrzany świat Melody Black - Gavin Extence 
Opis: Znalezienie zwłok, podczas gdy przyszło się pożyczyć puszkę pomidorów, może być lekko szokujące. Teraz, ponownie analizując minione wypadki, kobieta nie może pozbyć się wrażenia, że wszystko potoczyłoby się zupełnie inaczej, gdyby feralnej środy nie weszła do mieszkania naprzeciwko. A z pewnością nie poznałaby Melody Black… Brytyjski humor, literacki talent i nieszablonowa historia. Lustrzany świat Melody Black jest drugą powieścią Gavina Extence’a, autora znanej już polskim czytelnikom książki Wszechświat kontra Alex Woods. 
Wydawnictwo Literackie, premiera: 14 stycznia

Trawa bardziej zielona - Magdalena Kołosowska 
Opis: Pochopnie podjęta decyzja o małżeństwie postawiła 30-letnią Maję na życiowym rozdrożu. Papierowe małżeństwo, praca nie dająca prawdziwej satysfakcji, samotność, poczucie wypalenia. Wszystko zmieniło się jednak podczas krótkiego wypadu z przyjaciółką na Mazury. To tamtejsze spotkanie dało Mai i Moni impuls do życiowych zmian. Życie nie zawsze toczy się jednak liniowo, a konsekwencje pewnych decyzji ujawniają się w najmniej spodziewanym momencie. 
Wydawnictwo Feeria, premiera: 14 stycznia

Na imię jej Rose - Christine Breen 
Opis: Ciepła, wzruszająca opowieść o tym, co może się zdarzyć, gdy życie przestaje się toczyć zgodnie z naszymi oczekiwaniami. Ludzie uważali Iris Bowen za piękność. Miała burzę rudych włosów, wysokie kości policzkowe, poruszała się jak tancerka. Ale to było dawno. Teraz Iris, ogrodniczka i matka adoptowanej Rose, w wiejskim domu na zachodzie Irlandii stara się prowadzić w miarę normalne życie po śmierci męża. Uwiera ją jednak obietnica dana mężowi przed jego śmiercią; obietnica, której nie zamierza spełnić.
Wydawnictwo Świat Książki, premiera: 20 stycznia

Hollywood - Charles Bukowski 
Opis: Charles Bukowski w nowym wydaniu. Bukowski w światku Beverly Hills czuł się nienadzwyczajnie. Nie mógł pogodzić się z obowiązującymi tam konwencjami i regułami gry, z których przecież bezlitośnie drwił. Świadectwem tego nieprzystosowania jest doskonała powieść Hollywood, jak cała twórczość czerpiąca z klęsk, rozczarowań i porażek. Krytycy uznali ją zgodnie za najlepszy literacki wizerunek Hollywood od czasu Dnia szarańczy. 
Wydawnictwo Literackie, premiera: 21 stycznia

Zagubiony autobus - John Steinbeck 
Opis: Steinbeck opisuje podróż po drogach Kalifornii. W autobusie spotykają się przypadkowi pasażerowie, każdy z nich jest inny i każdy ma do powiedzenia swoją historię. Spotykamy tu ludzi chciwych, skąpych, intelektualistów, marzycieli, pięknych i brzydkich, głupich i dobrodusznych. Poznajemy ich marzenia i troski, stosunek do życia i drugiego człowieka. 
Wydawnictwo Prószyński i S-ka, premiera: 21 stycznia

Lady M. - Ałbena Grabowska 
Opis: Fascynująca podróż po mrocznych zakamarkach kobiecej duszy. Lady M., kolejna książka Ałbeny Grabowskiej to opowieść o małżeństwie, którego życie zmierza ku nieuchronnej katastrofie. Chorobliwie ambitna żona i mąż, który nie dojrzał do roli głowy rodziny, od długiego czasu toczą grę pozorów, by zachować kontrolę nad wspólnym życiem. Jednak tłumione od lat uczucia muszą znaleźć ujście. Tragedia wisi w powietrzu. Kto zapłaci za popełniony błąd? 
Wydawnictwo Zwierciadło, premiera: 27 stycznia





***

Poza wymienionymi w poprzednim poście książkami, na które czekam, czyli: „Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej”, „Pozytywka”, „Awaria małżeńska” i „Wybór Jasminy”, teraz dopisuję do listy jeszcze „Kołysankę” i „Na imię jej Rose”. A Was co najbardziej zainteresowało? :-)

piątek, 1 stycznia 2016

Dziedzictwo - Krystyna Januszewska


„Istniejemy dotąd, dokąd sięga pamięć tych, którzy nas wspominają” – cytat, który pojawia się w „Dziedzictwie” Krystyny Januszewskiej, idealnie odzwierciedla sens tej rodzinnej sagi. Autorka przenosi nas w pełną refleksji podróż w czasie do początków XX wieku, do młodości swojego dziadka Jana Kuśmierczyka.

Jan nigdy nie był zwyczajny i nigdy do końca nie pasował do małego Krasocina. Zawsze coś ciągnęło go w wielki świat, ku poznawaniu nieznanego. A jednocześnie kochał swoją wieś i nie wyobrażał sobie opuszczenia ojcowizny. Jaki scenariusz napisało dla niego życie? Czy odnalazł swoje miejsce na ziemi? - zaskakujące zwroty jego losów śledzimy przez całą książkę.

Akcja „Dziedzictwa” dzieje się na dwóch płaszczyznach czasowych: w 2006 roku, kiedy autorka próbuje rozwikłać pewną tajemnicę sprzed lat oraz od 1906 roku, kiedy jej dziadek staje na progu dorosłości i trudnych wyborów. Początkowo trochę przeszkadzało mi, że obie płaszczyzny niewiele łączy, potem jednak okazało się, że mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłam przypuszczać.

Zdecydowanie bardziej zajmujące wydarzenia mają miejsce w przeszłości. Januszewska ciekawie obrazuje realia życia Jana, jego rodziny i sąsiadów na wsi przed I wojną światową. Wstawanie niemal w nocy, całodzienne wykonywanie mozolnej, ciężkiej pracy w polu oraz brak dostępu do opieki lekarskiej, skutkowały wówczas wieloma chorobami i zgonami. Aby dostać się do najbliższego lekarza z chorym dzieckiem, Jan wraz z żoną musieli przejść… 35 kilometrów.

Podróż do przeszłości Januszewskiej jest pełna sentymentu, melancholii i szacunku do przodków. Autorka pokazuje, że mimo trudnych warunków życia, ludzie z początku XX wieku byli pracowici, pomysłowi i wiele rzeczy potrafili sobie wytłumaczyć tzw. ludową mądrością. Tym samym siłą tej książki jest wiele trafnych sentencji, wypowiadanych m.in. przez boleśnie doświadczoną przez życie matkę Jana.

Jeśli lubicie czytać książki o powrotach do korzeni, dawnych czasach i minionych pokoleniach, to zdecydowanie polecam. Mimo że nie czytało mi się tej książki szybko, łatwo i przyjemnie, to doceniam jej głębię oraz odmalowanie realistycznego obrazu polskiej wsi. Tam, wśród jednoizbowych domów, żyznych pól i zielonych łąk, czas płynął zupełnie inaczej. Poza tym "Dziedzictwo" jest naprawdę cenną lekcją historii, przedstawioną nietypowo, bo na przykładzie zwykłych-niezwykłych ludzi.


Ulubione cytaty: 

„Póki się nie widzi, żyć łatwiej, codzienność zabiera czas i pochłania myśli. Żeby zatęsknić, trzeba znowu zobaczyć”.

„Bóg odbiera i Bóg daje, często w momencie, w którym już nie ma nadziei”. 

„W pośpiechu nic się mądrego nie rodzi”.

„Wszędzie tak samo źle i tak samo dobrze. Zależy od człowieka. Kto chce się pławić w nieszczęściu, zawsze będzie płakał. Nawet gdy żyje w dostatku i wszyscy w domu zdrowi. A kto ma umysł otwarty, ten żyje i nie narzeka”. 

„Człowiek bez planu staje się martwy za życia”.

„(…) szczęście to kaprys losu. Pojawia się tylko na chwilę, jakby je ktoś nagle obudził łagodnym dotykiem, zapachem, promieniem wstającego słońca. Wychyla się z kryjówki i trwa tylko chwilę. Kiedy znów znika, to zwykle na dłużej”. 

„Ciężka praca to stary sposób, żeby oszukać duszę”.

„Szczęście samo nie przyjdzie, jeśli człowiek na własny rachunek nie dokona wyboru”. 

„Lepiej wspominać, niż się martwić”.

„(…) życie zmienia ludzkie plany”. 

Tytuł: „Dziedzictwo”
Autor: Krystyna Januszewska
Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
Data wydania: 17 listopada 2015
Ilość stron: 592 
Moja ocena: 7,5/10